సత్యం బ్రూయాత్....

 సత్యం బ్రూయాత్....

సి.హెచ్.ప్రతాప్

మనుస్మృతిలో వివరించబడిన ధర్మ సూత్రాలలో వ్యక్తిగత ప్రవర్తన, సత్యనిష్ఠకు సంబంధించిన ఒకానొక శ్లోకం అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. మనిషి సంఘజీవిగా బ్రతుకుతున్నప్పుడు తన మాట తీరు ఎలా ఉండాలి, ఎదుటివారితో ఏ విధంగా సంభాషించాలి అనే అంశంపై మనువు ఈ క్రింది శ్లోకం ద్వారా అద్భుతమైన మార్గదర్శకత్వాన్ని అందించారు.

సత్యం బ్రూయాత్ ప్రియం బ్రూయాత్ న బ్రూయాత్ సత్యమప్రియమ్

ప్రియం చ నానృతం బ్రూయాత్ ఏష ధర్మః సనాతనః ॥

ఈ శ్లోకంలోని పరమార్థాన్ని గమనిస్తే సమాజంలో సత్యం, ప్రియవచనం అనేవి ఎంతటి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయో మనకు అర్థమవుతుంది. సత్యాన్ని పలకాలి, ప్రియంగా పలకాలి, అయితే సత్యమైనప్పటికీ ఇతరులకు కీడు చేసే అప్రియమైన మాటను పలకకూడదు. అదే సమయంలో ఎదుటివారిని సంతోషపెట్టడం కోసం అసత్యాన్ని కూడా పలకకూడదని మనువు వివరించారు. ఇదే సనాతన ధర్మం అని ఆయన ఉద్ఘాటించారు. ఈ సూత్రం నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్ లేదా భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలకు ప్రాణవాయువు వంటిది. మనం మాట్లాడే మాట ఎదుటివారి మనస్సును గాయపరచకూడదు, అదే సమయంలో అది వాస్తవ విరుద్ధంగా ఉండకూడదు.

సత్యం పలకడం అనేది ఒక గొప్ప గుణం. సత్యం మాట్లాడే మనిషికి మనస్సులో భయం ఉండదు. కానీ ఆ సత్యాన్ని పలికేటప్పుడు అది పరుషంగా ఉండకూడదు. ఒక వ్యక్తిలో ఏదైనా లోపం ఉన్నప్పుడు దానిని అందరి ముందూ ఎత్తిచూపుతూ సత్యమే కదా అని వాదించడం ధర్మం అనిపించుకోదు. దానివల్ల ఆ వ్యక్తి మనోవేదనకు గురవుతాడు. కాబట్టి సత్యాన్ని కూడా వినయంగా, అవతలి వ్యక్తికి మేలు జరిగే విధంగా చెప్పాలి. అందుకే మనువు సత్యం బ్రూయాత్ ప్రియం బ్రూయాత్ అని చెప్పారు. అంటే మనం చెప్పే నిజం వినడానికి ఇంపుగా, హితవుగా ఉండాలి. అప్పుడే ఆ మాట ప్రభావం ఎదుటివారిపై సానుకూలంగా ఉంటుంది. సమాజంలో ద్వేషాన్ని పెంచే సత్యం కంటే, శాంతిని నెలకొల్పే మౌనం మిన్న అనే భావన కూడా ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉంది.

మరోవైపు అప్రియమైన సత్యాన్ని పలకకూడదు అని చెప్పడంలో ఒక లోతైన సామాజిక బాధ్యత ఉంది. కొన్ని నిజాలు ప్రాణాపాయం కలిగించేవిగా లేదా తీవ్రమైన కలహాలకు కారణమయ్యేవిగా ఉంటాయి. అటువంటి సందర్భాలలో సత్యం పేరిట అశాంతిని రేపడం ధర్మం కాదు. దీనికి విరుద్ధంగా, కొందరు వ్యక్తులు ఇతరులను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి లేదా తమ పనులు పూర్తి చేసుకోవడానికి అబద్ధాలను చాలా తీయగా చెబుతుంటారు. దీనినే ప్రియం చ నానృతం బ్రూయాత్ అని నిషేధించారు. అంటే ఎదుటివారికి నచ్చుతుంది కదా అని అసత్యాన్ని లేదా అబద్ధాన్ని అందంగా చెప్పడం కూడా తప్పే. ఇది కేవలం తాత్కాలిక లాభాన్ని ఇస్తుంది కానీ దీర్ఘకాలంలో నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.

నేటి కాలంలో సోషల్ మీడియా వంటి వేదికల్లో సమాచార వ్యాప్తి విపరీతంగా పెరిగింది. ఏదైనా వార్తను చేరవేసేటప్పుడు అది నిజమా కాదా అని సరిచూసుకోకుండా పంచుకోవడం వల్ల సమాజంలో విద్వేషాలు పెరుగుతున్నాయి. మనుస్మృతి చెప్పిన ఈ సూత్రాన్ని మనం పాటిస్తే సగం సామాజిక సమస్యలు తొలగిపోతాయి. ఒక మాటను బయటకు వదిలే ముందు అది సత్యమా, అది వినేవారికి మేలు చేస్తుందా, అది పరుషంగా ఉందా అని ఆలోచించాలి. మాట అనేది ఒక బాణం వంటిది, అది ఒక్కసారి విడిచిన తర్వాత వెనక్కి తీసుకోలేము. అందుకే మన వాక్కును పవిత్రంగా ఉంచుకోవాలి. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, నాయకులు తమ దైనందిన జీవితంలో ఈ సూత్రాన్ని పాటిస్తే వారి వ్యక్తిత్వం మహోన్నతంగా తీర్చిదిద్దబడుతుంది.

మానవ సంబంధాలు దృఢంగా ఉండాలంటే పరస్పర గౌరవం, నిజాయితీ చాలా అవసరం. కఠినమైన సత్యాన్ని మృదువుగా చెప్పడం ఒక కళ. ఆ కళను అలవరుచుకున్న వ్యక్తి అందరి గౌరవాన్ని పొందుతాడు. లోకహితం కోరే సత్యం పలకడం, అసత్యమైన పొగడ్తలకు దూరంగా ఉండటం, ఇతరుల మనస్సును నొప్పించకుండా వాస్తవాలను తెలియజేయడం అనేవి గొప్ప సంస్కార లక్షణాలు. మనువు బోధించిన ఈ సనాతన ధర్మం మనిషిని ఉత్తమ మార్గంలో నడిపిస్తుంది. ఇది కేవలం మాటలకే పరిమితం కాకుండా మన ఆలోచనా విధానంలో కూడా మార్పు తీసుకురావాలి. సత్యం పట్ల నిబద్ధత, ఇతరుల పట్ల కరుణ కలిగినప్పుడే మన సంభాషణ అర్థవంతంగా ఉంటుంది. ఈ గొప్ప ధర్మ సూత్రాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవితంలో భాగం చేసుకున్నప్పుడే సంపూర్ణమైన వ్యక్తిగా ఎదగడానికి అవకాశం ఉంటుంది.