ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

 ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

(అన్నమయ్య కీర్తనకు వివరణ)

డా.తాడేపల్లి పతంజలి 

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు  ( 27 -161)

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, అలమేలుమంగమ్మ అలకను, ఆమె సోయగాన్ని చూసి శ్రీవేంకటేశ్వరుడు పరిహసించే తీరు అత్యంత రమణీయంగా వర్ణించబడింది. స్వామివారి సాన్నిధ్యంలో నాయిక అనుభవించే మధుర భావాలను, వారి మధ్య సాగే ప్రణయ కలహాలను అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో మనోహరంగా చిత్రించారు.

---

పల్లవి

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

వాములాయ వలపులు వట్టి జోలేలే

తాత్పర్యము

"ఓ సుందరీ! ఇంకా నాతో ఎందుకు నవ్వుతున్నావు? మన మధ్య ఉన్న ఈ వలపులు ముదిరిపోయి ఎక్కువయి  , బయటపడ్డాయి. ఇక ఈ దాగుడుమూతలు, వట్టి మాటలు ఎందుకు?" అని స్వామి నాయికతో అంటున్నాడు.

విశేషాలు

నాయికానాయకుల మధ్య ఉండే చనువు, ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న అధికారాన్ని 'ఏమి నవ్వేవే' అనే మాట సూచిస్తోంది. 'వట్టి జోలె'( వట్టి సంబంధాలు) అనే పదబంధం వ్యర్థమైన కాలయాపనను లేదా దాచడానికి వీలులేని ప్రేమని సూచిస్తుంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

జీవాత్మ (నాయిక) పరమాత్మతో కలిసే సమయంలో అహంకారం లేదా బిడియం వంటి అడ్డంకులు ఉండకూడదు. భగవంతుడి ముందు భక్తుడు తన మనసును నిష్కపటంగా ఉంచాలని ఇక్కడ భావం.

---

చరణం 1

సరసము లాడఁగానే జామువోయ నిదివో

తెరమరఁగుననే తెల్లవారెను

యెరవులేక విభుఁడు యేమీ ననఁజాలఁడు

వరవాత నిఁకనైనా వచ్చేవో రావో

తాత్పర్యము

మనం సరసాలాడుతుండగానే ఒక జాము గడిచిపోయింది. పరదా చాటున ఉండగానే తెల్లవారిపోయింది. భేదాభిప్రాయము లేక  నీ ప్రియుడు (నేను) నిన్ను ఏమీ అనలేడు కదా అని నిర్లక్ష్యం చేయకు. ఇప్పుడు కూడా  - ఈ ప్రాతః కాలములో అయినా   నా దగ్గరకు వస్తావో రావో చెప్పు.

విశేషాలు

ప్రణయంలో కాలం తెలియకుండా గడిచిపోతుందనే సత్యాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ 'తెల్లవారెను' అనే మాటతో చెప్పారు. నాయిక సంకోచాన్ని వదిలి దగ్గరకు రావాలని నాయకుడు కోరుకుంటున్నాడు.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

సాధనలో కాలయాపన చేయకూడదని, అశ్రద్ధ వహిస్తే జ్ఞానోదయం అనే 'తెల్లవారుజాము' వచ్చినా భగవదనుభూతిని పొందలేమని హెచ్చరిక.

---

చరణం 2

ముంగురులు దిద్దగానే మొనలెక్కెఁ గొనగోరు

సింగారించుకోఁగానే సిగ్గుముంచెను

సంగతెఱిఁగినపతి చలములు సాదించఁడు

యింగిత మెఱిఁగి మోవి ఇచ్చేవో యీయవో

తాత్పర్యము

నీ ముంగురులు సర్దుకుంటుండగానే నా గోరు గుర్తులు   పదునెక్కాయి.  . నువ్వు అలంకరించుకోగానే సిగ్గు నిన్ను ముంచెత్తింది. నీ మనసు తెలిసిన వాడను కాబట్టి నేను నీతో గొడవపడను. కనీసం నా మనసు తెలుసుకుని నాకు అధరామృతాన్ని ఇస్తావో ఇవ్వవో!

విశేషాలు

నాయిక సింగారించుకోవడం, ఆమెలోని సిగ్గును అన్నమయ్య సహజంగా వర్ణించారు. 'సంగతెఱిఁగినపతి' అనడంలో నాయకుడికి నాయికపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ, అవగాహన కనిపిస్తుంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

భక్తుడి ఆరాటం, భగవంతుడి పట్ల ఉండే అనురాగం బయటకు కనిపించకపోయినా, అంతర్యామి అయిన భగవంతుడికి అన్నీ తెలుసు. భక్తుడు తన సర్వస్వాన్ని భగవంతునికి అర్పించాలనే తపన ఇందులో కనిపిస్తుంది.

---

చరణం 3

చేతులు పైఁజాఁచఁగానే సెలవుల నవ్వు ముంచె

గాతలఁ గాఁగిలించఁగ కాఁక దీరెను

యీతల శ్రీ వేంకటేశుఁ డిచ్చెరిఁగి నిన్నుఁగూడె

యేతుల యీవుపకార మెంచేవో యెంచవో

తాత్పర్యము

నేను చేతులు చాచగానే నీ పెదవుల  మూలల పై చిరునవ్వు చిందింది. దెబ్బలాటల్ళో   నిన్ను గట్టిగా కౌగిలించుకోగానే నా తాపమంతా తీరిపోయింది. ఈ విధంగా శ్రీవేంకటేశ్వరుడు నీ ఇష్టాన్ని తెలుసుకుని నిన్ను కూడాడు.   డాబుసరికి పోయి  నా వల్ల నీకు జరిగిన ఈ మేలును (సుఖాన్ని) నువ్వు గుర్తిస్తావో లేదో!

విశేషాలు

కీర్తన ముగింపులో అన్నమయ్య స్వామి ముద్రను వేస్తూ, శృంగార పరాకాష్ఠను వివరించారు. భగవంతుడే స్వయంగా దిగివచ్చి నాయికను అనుగ్రహించడం ఇక్కడ విశేషం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

శరణాగతి పొందిన జీవుడిని పరమాత్మ తనలో లీనం చేసుకుంటాడు. ఆ కలయిక వల్ల కలిగే ఆనందం వర్ణనాతీతం. భగవంతుడు చేసే ఈ ఉపకారాన్ని (మోక్షాన్ని) భక్తుడు కృతజ్ఞతతో స్మరించుకోవాలి.