Saturday, January 23, 2016

thumbnail

సప్త బదరీ క్షేత్రాలు

సప్త బదరీ క్షేత్రాలు

కర్రా నాగలక్ష్మి 


మానవ జీవితంలో ఒకసారేనా చెయ్యతగ్గ యాత్రలు యేవిటంటే పంచబదరీలు ,పంచకేదారాలు , పంచ ప్రయాగలు , పంచధారలు , పంచశిలలు , పంచపురములు అని మన పురాణాలలో చెప్పబడింది . ఉత్తరా ఖండ్ రాజ్యంలో వున్న సప్త బదరీ క్షేత్రాలు దర్శనీయ పుణ్య క్షేత్రాలుగా ఆది శంకరులచే గుర్తింప బడ్డాయి .వాటి గురించి తెలుసుకుందాం . గతంలో బదరీనాధ్  గా పిలువ బడే విశాల బదరీ గురించి మీకు పరిచయం చేసేను . యిప్పుడు మిగతా ఆరు బదరీ ల గురించి తెలియ జేస్తాను . నేను రాసే ప్రతీ యాత్రా విషయాలు స్వయంగా చూసిన అనుభూతిని మీతో పంచుకుంటున్నాను . నంద ప్రయాగ నుంచి విశాల బదరి వరకు వున్న ప్రదేశాన్ని బదరీక్షేత్రం గా సంభోదిస్తారు . పూర్వం ఈ ప్రదేశం బదరికవనంగా వుండేదట . ఈ క్షేత్రంలో వున్న యేడు విష్ణు మందిరాలనూ సప్త బదరీలు అని వ్యవహరిస్తారు . ఈ సప్త బదరీలలోనూ ఆది శంకరులు పూజాది కార్య క్రమాలు నిర్వర్తించేరని ఆధారాలు వున్నాయి . మొదటగా సప్త బదరీ క్షేత్రాల పేర్లు తెలుసుకుందాం . 1) ఆది బదరి , 2) నరసింహ బదరి కాని ధ్యాన బదరి , 3) వృద్ద బదరి ,  4) యోగ ధ్యాన బదరి ,  5 ) విశాల బదరి , 6) అర్ధ బదరి , 7) భవిష్య బదరి
    1) ఆది బదరి
పిండారి  గంగ అలకనందలో కలిసే సంగమాన్ని కర్ణప్రయాగ అంటారు . కర్ణప్రయాగ నుంచి రాణీఖేత్ వెళ్లేదారిలో సుమారు పదిహేడు కిలోమీటర్ల దూరంలో , చమోలీ జిల్లా లోని చాంద్ పూర్ కోట నుంచి మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో వుంది ఆదిబదరి . కర్ణప్రయాగదగ్గర రాణీఖేత్ వెళ్లే రోడ్డుమీద ' ఛులకోట ' కి దగ్గరగా రోడ్డు మీదకే ఈ మందిర ప్రాంగణం వుంటుంది . ఈ ప్రాంగణం లో మొత్తం చిన్నా పెద్దా మందిరాలు పదహారు వున్నాయి . చాలా చక్కగా కొత్తగా కనిపించే ఈ మందిరాలు గుప్తుల కాలం నాటివి అంటే ఆశ్చర్యం కలుగక మానదు . అంటే సుమారు ఐదవ శతాబ్దానికి చెందినవి . ఇందులో విష్ణుమూర్తి , లక్ష్మీదేవి , సూర్యుడు , కుబేరుని మందిరాలు ముఖ్యం గా చెప్పుకో తగ్గవి . ఇక్కడ విష్ణుమూర్తి విగ్రహం శంఖం , చక్రం , గద , పద్మం ధరించి వుంటుంది . ఈ మందిరాలు సుమారు 46 అడుగుల నుంచి  98 అడుగుల యెత్తు వరకు వున్నాయి . ఇక్కడి పూజారుల కధనం ప్రకారం విష్ణుమూర్తి సత్యకాలం నుంచి కలియుగ ప్రవేశం వరకు యిక్కడ నివసించి , కలియుగ ప్రవేశంతో బదరీనాధ్ కి వెళ్లి పోయెనట . అందుకు ఈ ప్రదేశాన్ని ఆది బదరి అని అంటారు . శంకరాచార్యులు బదరీనాధ్ ను వెతుకుతూ వెళ్లినప్పుడు ఈ ప్రదేశం లో పూజలు నిర్వహించి తనతో వచ్చిన శిష్యులను పూజారులుగా నియమించేరట . ఇప్పటికీ యిక్కడ కర్నాటక బ్రాహ్మణులు పురోహితులుగా వుంటున్నారు . కలియుగాంతం తరువాత భవిష్య బదరి బదరీనాధ్ అయినపుడు ఆది బదరి యోగధ్యానబదరి గా పిలువబడుతుందని అంటారు .
2) a ) ధ్యాన బదరి
         హృషీకేశ్ నుంచి జోషిమఠ్ వెళ్ళే దారిలో జోషిమఠ్ కి దగ్గరగా వున్న ' హేలంగ్ ' గ్రామం దగ్గర రోడ్డు పైన చిన్న బోర్డుమీద కపాలేశ్వర్ కి యిక్కడ నుంచి వెళ్లాలి అని రాసి వుంటుంది . అక్కడనుంచి కిందకి దిగితే 'ఉర్గాం' లోయ లో అలకనంద వొడ్డున వుంది ఈ మందిరం . పాండవుల సంతతికి చెందిన పురంజయ రాజు పుతృడైన ఊర్వాఋషి తపస్సు చేసుకొని విష్ణుమూర్తి ని ప్రసన్నుని చేసుకున్న ప్రదేశమట . ఈ కోవెలలో నల్లరాతి తో చెక్కిన నాలుగు చేతుల విష్ణుమూర్తి విగ్రహాన్ని చూడొచ్చు . ఇక్కడి పూజారులు కూడా శంకరాచార్యులతో వచ్చిన వారి సంతతి వారే , ఆదిశంకరులచే పంచ కేదారాలలో ఒకటిగా గుర్తింబడ్డ కపాలేశ్వర శివ మందిరాన్ని కూడా దర్శించుకోవచ్చు .
     2) b ) నరసింహబదరి
               జోషిమఠ్ వూరిలో టాక్సీ స్టాండు దగ్గర నుంచి ఒక ఫర్లాంగు దూరం మెట్లమీదుగా కిందకి వెళితే నరసింహమందిరం చేరుకోవచ్చు . స్థానికులని యెవ్వరిని అడిగినా దారి చెప్తారు . ఈ మందిరం అలకనంద వొడ్డున వున్న చాలా పురాతనమైన మందిరం . 25 సెంటీమీటర్లున్న ఈ విష్ణుమూర్తి విగ్రహం తామరపుష్పం లో కూర్చున్నట్లుగా వుంటుంది .  ఆది శంకరులు బదరీనాధ్ వెళుతూ వాతావరణం అనుకూలముగా లేక పోవుట వలన యిక్కడ బస చేసి ఈ విగ్రహాన్ని బదరీనాధునిగా సేవించుకున్నారట . కోవెల వెనుకవైపున పై అంతస్తులో నివాసం చేసుకొని వుండేవారట .ఇవాళటికి కూడా వారు వుపయోగించిన గదిని  సంరక్షించి వుంచడం చాలా గొప్ప విషయం . ఇక్కడ కూడా శంకరాచార్యులు నియమించిన కర్నాటకకు చెందిన పురోహితుల సంతతి వారే పూజాది కార్యక్రమాలు నిర్వర్తిస్తున్నారు . ఈ కోవెలలోని విగ్రహం కుడి చెయ్యి విరిగి కింద పడిపోతుందో అప్పుడు కలియుగాంతం అవుతుంది అప్పుడు మహాప్రళయం సంభవించి నరనారాయణ పర్వతాలు విరిగి పడిపోయి విశాలబదరీ భూస్థాపితం అయిపోయిందిట . అప్పుడు భవిష్యబదరిలో విష్ణుమూర్తి బదరీనాధునిగా పూజలందుకుంటాడని భక్తుల నమ్మకం . 3) వృద్ద బదరి
           జోషిమఠ్ కి సుమారు యేడు కిలోమీటర్ల దూరంలో వున్న ఆణిమఠ్ అనే గ్రామం లో వృద్ద బదరీ మందిరం వుంది . ఈ మందిరం చాలా చిన్నది . ఈ మందిరంలో వృద్దుని విగ్రహం వుంది . పూజారిని కారణం అడుగగా విష్ణుమూర్తిని ప్రసన్నుని చేసుకొనేందుకు తపస్సు చేసుకుంటున్న నారదునకు భగవానుడు వృద్దుని రూపంలో దర్శనమిచ్చేడుట . అందుకని యిక్కడ విష్ణుమూర్తిని వృద్దునిగా పూజిస్తారు . విశాలబదరీ లోని విగ్రహాలని దేవతల శిల్పి విశ్వకర్మ యీ ప్రదేశంలోనే చెక్కినట్లు కూడా చెప్పేరు . ఈ కోవెలలోని పూజాది కార్యక్రమాలు శంకరాచార్యులతో వచ్చిన కర్నాటక బ్రాహ్మణుల సంతతికి చెందిన వారే నిర్వహిస్తున్నారు . 4) యోగధ్యానబదరి
        జోషిమఠ్ నుంచి బదరీ వెళ్లేదారిలో పాండుకేశ్వరు అనే వూరులో వున్న మందిర సముదాయాన్ని యోగధ్యానబదరి అంటారు .  రోడ్డు కి పక్కనే వున్న సిమెంటు చెయ్యబడ్డ నడకదారిన దిగువకు రెండు ఫర్లాంగులు నడిచి యీ ప్రదేశం చేరుకోవచ్చు . చిన్నచిన్న మందిరాలు వున్నాయి . బదరీనాధ్ కోవెల మూసివేసినపుడు ఉత్సవ విగ్రహాలని ఈ మందిరాలలో వుంచి నిత్య పూజారులు నిర్వహిస్తారు . బదరీనాధ్ యాత్ర చేసేవారు ముందుగా ఈ మందిరాలను దర్శించుకోవాలట . ముని శాపానికి గురియైన పాండురాజు , కుంతి , మాద్రి లతో యీ ప్రదేశంలో తపస్సుచేసుకుంటూ కాలం గడిపేడట . ఈ ప్రదేశం లోనే పాండవులు పుట్టేరట . పాండురాజు కంచు తో చేసిన నిలువెత్తు విష్ణుమూర్తి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించి పూజించుకున్నాడుట . కాని యిప్పుడు అలాంటి విగ్రహం యేదీలేదు . పాండురాజు యీ ప్రదేశంలోనే మరణించెనట . మహాభారత యుధ్దానంతరము పాండవులు మనుమడైన పరీక్షిత్తునకు పట్టాభిషేకము చేసి పాండుకేశ్వరులో కొంతకాలం ధ్యాన సాధన చేసుకొని హిమాలయాలకి తరలిపోయేరట . ఇక్కడ దొరికిన రాగిరేకుల ఆధారంగా ప్రస్తుత ఉత్తరా ఖండ్ పూర్వపు పాంచాలదేశమని , యిక్కడకి దగ్గరగా వున్న సూర్యకుండం దగ్గరే కుంతికి సూర్యుని వల్ల కర్ణుడు జన్మంచిన ప్రదేశమని తెలుస్తోంది .
   5) విశాలబదిరి ( బదరీనాధ్ ధాం )
ఆది శంకరులు పురాణాలలో వర్ణింపబడ్డ బదరీనాధ్ ని వెతుకుతూ వచ్చి అలకనంద వొడ్డున వున్న నారదకుండం లో దొరికిన విగ్రహాలను ప్రతిష్టాపనచేసి పూజలు నిర్వహించి , నిత్య పూజలకొరకై తన కూడా వచ్చిన శిష్యులను నియమించి కేదార్ నాథ్ వైపుగా సాగిపోయేరుట . ఈ కోవెలను గురించి , చుట్టుపక్కల గల దర్శనీయ స్థలాలను గురించి యింతకంటె ముందు వివరంగా రాయడంతో యిక్కడ క్లుప్తంగా వివరిస్తున్నాను . మహాభారత యుధ్దానంతరము అవతారం చాలించి వైకుంఠం చేరిన విష్ణుమూర్తి విచలిత మనష్కుడై వుండగా ఋషులు , మునుల సలహానుసారం ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేసుకుంటూ వుండగా , విష్ణుమూర్తి ని వెతుకుతూ వచ్చిన లక్ష్మీదేవి బదరిక వృక్షం గా మారి విష్ణు మూర్తిని మంచుబారి నుంచి కాపాడిందట . అందుకే యిక్కడ విష్ణుమూర్తి బదరీనాధుడిగా పిలువ బడుతూ పూజింపబడుతున్నాడు . ఇక్కడ చనిపోయిన వారికి చేసే పిండప్రదానం వల్ల వారి ఆత్మలు ముక్తి పొందుతాయని భక్తుల విశ్వాసం .
6 ) అర్ధ బదరి
      జోషిమఠ్ నుంచి తపోవన్ కి వెళ్ళే దారిలో వున్న చిన్న గ్రామంలో వున్న విష్ణుమందిరాన్ని అర్ధబదరి అని అంటారు . ఈ విగ్రహం చాలా చిన్నది అవడంకూడా దీనిని అర్ధబదరి అనడానికి ఒక కారణం అవొచ్చు . పంచ బదరీలలో నరసింహబదరి , అర్ధబదరీలను చేర్చలేదు . బదరీ క్షేత్రంలో వున్న విష్ణు మందిరాలు అన్నింటిని బదరీలుగానే వ్యవహరించాలనేది కొందరివాదన . ఏది యేమైనా విగ్రహం యెంతదయినా మనసులో భక్తి ముఖ్యం .
  7) భవిష్యబదరి
కైలాస మానససరోవరానికి వెళ్లే పౌరాణిక నడకదారిలో ' ధౌళి గంగ ' వడ్డునుంచి వెళ్లి తపోవన్ దాటేక సుబాని అనే దగ్గరనుంచి దట్టమైన అడవులగుండా 3కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి భవిష్య బదరీని దర్శించుకొనేవారు . కాని యిప్పుడు మోటారు దారి వచ్చిన తరువాత జోషిమఠ్ నుంచి తపోవన్ వెళ్లేదారిలో జోషిమఠ్ కి సుమారు 19 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించేక సల్ధర్ దగ్గర నుంచి సుమారు 6 కిలోమీటర్లు యెగుడూ దిగుడు గా వుండే దారిన కాలినడకన వెళ్లాలి . మేము వెళ్లినపుడు ముందురోజు జోషిమఠ్ లో రాత్రి బస చేసుకొని , స్థానికులనుంచి భవిష్య బదరీ గురించి చాలా  వివరాలు తెలుసుకున్నాం . మరునాడు తొందరగా మా టీ టిఫిను కానిచ్చుకొని ( బియ్యం , రెడీ టు ఈట్ పేకట్స్ , మేగీ , టీ సరంజామా , ఎలట్రికల్ రైసు కుక్కర్ ఉత్తర భారత యాత్రలకు వెళ్లేటప్పుడు మాతో తీసుకు వెళతాం ) యెనిమిదింటికి బయలుదేరేం . కొండదారి కాబట్టి 19 కిలోమీటర్లు గంట గంటన్నర పడుతుందని మా అంచనా . మందుగా మేము సేకరించిన సమాచారం ప్రకారం సుమారు 15 కిలోమీటర్ల తరువాత రోడ్డుపక్కగా వేడినీటి బావి వుంటుందని , అక్కడి మట్టికి చర్మరోగాలను పోగొట్టే శక్తి వుందని విన్నాం . అక్కడ మన్ను చాలా లూజుగా వుంటుంది కాబట్టి జాగ్రత్త గా బావి దగ్గరకు వెళ్లమని సలహా యిచ్చేరు . వారు చెప్పినట్లుగా వేడినీటి బావిలోంచి వస్తున్న ఆవిరులు అంతదూరంలో నుంచే కనిపించే సాగేయి . దగ్గరకు వచ్చిన తరువాత నీటి వేడి యెంతో తెలిసింది . వేడి నీటి బావికి చిన్న గుట్టమీద వుంది . నాలుగైదు మీటర్ల దగ్గరకు వచ్చేసరికి ఆ వేడికి ఒంట్లోంచి ఆవిరులు రాసాగేయి . ఆ నీళ్లు కుతకుత మని శబ్దం చేస్తూ వుడుకుతున్నాయి . ఆ నీళ్లల్లోంచి మెత్తని పసుపు వర్ణంలో వున్న మన్ను బయటకు వస్తోంది . ఆ మన్ను మాతో తెచ్చుకున్న డబ్బాలలో నింపుకున్నాం . అక్కడ నుంచి మరో మూడు కిలోమీటర్లు వెళ్లగా  రెండు గుర్రాలను తీసుకు వెళుతున్నతను యెదురు పడ్డాడు . మా వారు కారు ఆపి భవిష్య బదరీకి రానూ పోనూ బేరమాడారు . అక్కడ నుంచి గుర్రాలపై మా ప్రయాణం మొదలయింది . రాళ్లమీంచి , సెలయేళ్ళు లోంచి సాగిన మాప్రయాణం దారిలో రెండు గ్రామాలను దాటి భవిష్య బదరి చేరింది . అంతవరకు యెగుడూ దిగుడూ కొండలమీద సాగిన ప్రయాణం కొన్ని వేల యెకరాల విస్తీర్ణం కలిగిన పచ్చిక మైదానంతో ముగిసింది . కనుచూపు మేరవరకు పచ్చటి తివాసి పరచినట్లున్న నేల తలెత్తి చూసినా చిగురు కనిపించని పెద్దపెద్ద మానులు . ఎదురుగా పొలిథిన్ కవరుతో వేసిన చిన్న టెంటు , టెంటు లోంచి లోపలకి వెళితే కొండలోంచి  ( భూమిలోంచి కాదు ) బయటకి వస్తూ అస్పష్ట మైన ఆకృతి . అస్పష్టమైన  ఆకారం ముఖము , కిరీటం , రెండు చేతులు పైకి , రెండు చేతులు కిందకి వున్నట్టుగా వున్న విగ్రహం . కళ్ళూ ముక్కూ యేర్పడలేదు యింకా . చాలా ప్రశాంతంగా వుంది అక్కడ . యెదురుగా చిన్న పర్ణశాల , అందులో ఓ బాబా వుంటున్నారు . ఆయన ప్రతీ సంవత్సరం మంచు కరుగగానే వచ్చి మంచు పడడం తోనే వెళ్లి  పోతారుట . అతని దగ్గర రెండు అంగవస్త్రాలు , ఓ కంబళి తప్ప మరేమీ లేవు . అతను పది సంవత్సరాలుగా యీ ప్రదేశానికి వచ్చి తపస్సు చేసుకుంటూ కుంటున్నారుట . శంకరాచార్యుల వారిచే నియమింప బడ్డ పూజారి సంతతి వారు రెండు కిలో మీటర్ల దూరం లో వున్న వూరి నుంచి వచ్చి నిత్య పూజలు నిర్వహిస్తున్నారు వుంటారు . అక్కడనుంచి రావాలని లేకపోయినా బాబా గారి హెచ్చరికతో ( చీకటి పడితే పులులు తిరుగుతాయట ) వెనుకకి మరలి వచ్చేం . పాతాళ భువనేశ్వర్ గుహలలో నిరంతరంగా నీళ్లు పడటం వల్ల కొన్ని ఆకృతులు యేర్పడి దేవతగా మూర్తులు కనిపించడం చూసేం . నీటి ధార ఆగి పోగానే ఆకృతి యేర్పడడం ఆగి పోవడం తెలుసు కాని యిక్కడ నీరు పడుతున్న ఆనవాళ్లు లేవు అయినా ఆకృతి యేర్పడడం నా చిన్న తలకాయకి అర్ధం కాలేదు . నాకు అది ఒక అద్భుతంగా కనిపించింది . ఈ విగ్రహం పూర్తిగా ఆకృతి సంతరించుకున్నాక కలియుగాంతం జరిగి నరనారాయణపర్వతాలు విరిగి విశాల బదరీ కోవెల నేల మట్టం అయిపోయినపుడు యీ విగ్రహం బదరీనాధునిగా పూజలందుకుంటుందట . ఈ యాత్రలు చేసుకోడానికి మే , అక్టోబరు నెలలు బాగుంటాయి . యాత్ర చెయ్యాలనే వుత్సాహం వున్నవాళ్లు టూరు ఆపరేటర్ల ద్వారా కాకుండా స్వంతంగా కారు మాట్లాడుకొని రోజుకి యింత అని వెళితే మనకి కావలసిన క్షేత్రాలు చూసుకో వచ్చు . హరి ద్వార్ , ఋషకేశ్ , బదరీనాధ్ లలో బస చేయడానికి ' అగ్రవాల్ ట్రస్ట్ ' వారి సత్రవులు నీటుగా వుండి , అందరికీ అందుబాటులో వున్నాయి . భోజనం , టీ , టిఫిను యాత్రీకులకు ఉచితంగా అందజేస్తున్నారు . మామూలు రూము అయితే ఉచితంగా యిస్తారు , అదే AC రూము అయితే 500₹ తీసుకుంటారు . ప్రతీ రూముకి అటాచ్డ్ బాత్రూములు వున్నాయి . ఇన్ని యాత్రలు హొటల్సులో వుండి చేసుకున్న తరువాత యీ సంవత్సరం బదరీ యాత్ర చేసుకొని తిరిగి వచ్చేక హరిద్వార్ లో యీ ' అగ్రవాల్ ట్రస్ట్ ' గురించి తెలిసింది . ఈ వివరం యెవరికైనా ఉపయోగ పడుతుందని యిక్కడ రాస్తున్నాను . మిగతా వివరాలకి గూగులమ్మ సహాయం వుండనేవుంది . మరెందుకూ ఆలస్యం యాత్రకి బయలుదేరండి .
****

Subscribe by Email

Follow Updates Articles from This Blog via Email

Comment with Facebook

No Comments


Worlds Best Telugu Online Magazine

మా గురించి

నమస్కారం ! అచ్చతెలుగు లోగిలికి స్వాగతం.

నా పేరు భావరాజు పద్మిని.

5 ఏళ్ల క్రితం 'అచ్చంగా తెలుగు' అనే పేరుతో ముఖ పుస్తక తెలుగు బృందం స్థాపించాను. అంచెలంచలుగా ఎదిగిన ఈ బృంద సభ్యుల సంఖ్య ఇప్పుడు వేలల్లో ఉంది. ఎందరో తెలుగువారి మనసులు చూరగొంది 'అచ్చంగా తెలుగు'. ఒక్క చేత్తో మొదలైన ఈ తెలుగు సాహితీ యజ్ఞానికి ఇప్పుడు అనేక చేతులు ఊతం అందిస్తున్నాయి. 'నేను' నుంచి 'మేము' కు ఎదిగాము. అభిమానుల అక్షర హారతులు, ప్రోత్సాహమే పెట్టుబడిగా, ఇప్పుడు మేము మరింత ముందుకు వెళ్లి 'అచ్చంగా తెలుగు' అనే అంతర్జాల మాస పత్రికను స్థాపించాము.
వీరిలో ముఖ్యమైన వారి పరిచయం....

aboutus.acchamgatelugu Click here to Read More. Feel free to reach us for more information