న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్(ఆత్మ జ్ఞానం)
సి.హెచ్.ప్రతాప్
మనం జీవితంలో నిరంతరం ఏదో ఒకటి నేర్చుకుంటూనే ఉంటాం. పాఠశాలలో ప్రాథమిక విజ్ఞానం, కళాశాలలో ప్రాయోగిక జ్ఞానం, వృత్తి జీవితంలో పని పట్ల నైపుణ్యం సంపాదిస్తాం. కానీ ఈ ప్రయాణంలో మనం ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రశ్నను చాలాసార్లు విస్మరిస్తాం – "నేను ఎవరు?". ఈ దేహం నేనా? ఈ ఆలోచనలు నేనా? లేక ఈ భావోద్వేగాలు నేనా? ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానం కనుగొనడమే 'ఆత్మ జ్ఞానం'. ఆత్మ జ్ఞానం అంటే మన భౌతిక శరీరం, చంచలమైన మనస్సు, విశ్లేషించే బుద్ధి – వీటన్నింటికీ అతీతంగా ఉండి, వాటన్నింటినీ నడిపించే పరమ చైతన్యాన్ని లేదా ఆత్మను స్వయంగా గుర్తించడం. ఇది కేవలం సమాచారం కాదు, ఇది ఒక అనుభూతి.భారతీయ వేదాంతం, ముఖ్యంగా ఉపనిషత్తులు ఆత్మ జ్ఞానాన్ని జీవితం యొక్క అంతిమ లక్ష్యంగా పేర్కొంటాయి. మన ప్రాచీన గ్రంథాలు మనిషిని కేవలం రక్తమాంసాల ముద్దగా చూడవు. ఛాందోగ్యోపనిషత్తులోని ప్రసిద్ధ మహావాక్యం "తత్ త్వమ్ అసి" ఈ విషయాన్ని సూటిగా మనిషికి గుర్తు చేస్తుంది. దీని అర్థం: "నీవు అదే అయి ఉన్నావు". అంటే నీవు ఈ పరిమితమైన శరీరం కావు, నీలోని అంతర్ చైతన్యం ఆ అనంతమైన పరమాత్మతో ఒక్కటే అని ఇది బోధిస్తుంది. ఈ అవగాహన కలిగిన వ్యక్తికి లోకంలోని అస్థిరత, మరణ భయం, తీరని దుఃఖం వంటివి బాధింపవు. సముద్రంలోని అలలు వేరుగా కనిపించినా వాటి సారం నీరే అయినట్లు, సృష్టిలోని వైవిధ్యం వెనుక ఉన్న ఏకైక చైతన్యం తానే అని గ్రహించినవాడు పరమ శాంతిని అనుభవిస్తాడు.భగవద్గీతలో కూడా ఆత్మ జ్ఞానంపై అత్యంత లోతైన వివరణ ఉంది. కురుక్షేత్ర యుద్ధ భూమిలో విషాదంలో ఉన్న అర్జునుడికి కృష్ణ పరమాత్మ ఆత్మ యొక్క నిత్యత్వాన్ని బోధిస్తాడు. అందులో ఒక ప్రసిద్ధ శ్లోకం:₹న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్ – అజో నిత్యః శాశ్వతోయం పురాణః₹(అధ్యాయం 2, శ్లోకం 20). దీని అర్థం: ఆత్మ ఎప్పుడూ జన్మించదు, ఎప్పటికీ మరణించదు; అది అజన్ముడు, నిత్యుడు, శాశ్వతుడు మరియు పురాతనుడు. శరీరం నశించినా ఆత్మ నశించదు. మనిషి పాత బట్టలను వదిలి కొత్త బట్టలు ధరించినట్లుగానే, ఆత్మ ఒక దేహాన్ని వదిలి మరో దేహాన్ని ధరిస్తుంది. ఈ సత్యం బోధపడినప్పుడు వ్యక్తికి తన 'అహం' పట్ల ఉన్న వ్యామోహం తొలగిపోతుంది. మరణం అనేది కేవలం శరీరానికే కానీ తనకు కాదని తెలిసినప్పుడు కలిగే ధైర్యం సామాన్యమైనది కాదు.మరో శక్తివంతమైన మహావాక్యం "అహం బ్రహ్మాస్మి" – ఇది బృహదారణ్యకోపనిషత్తులో కనిపిస్తుంది. దీని అర్థం: "నేను బ్రహ్మమును". ఇక్కడ 'నేను' అంటే అహంకారంతో కూడిన వ్యక్తిత్వం కాదు, సర్వవ్యాపితమైన పరమాత్మ స్వరూపం. ఇది కేవలం ఒక సిద్ధాంతం మాత్రమే కాదు, నిరంతర ధ్యాన సాధనలో స్వయంగా అనుభవం చేసుకోవలసిన జీవిత సత్యం. బాహ్య ప్రపంచంలోని ఆకర్షణలు మనల్ని మన నుండి దూరం చేస్తాయి. కానీ ఈ మహావాక్యాల మననం మనల్ని తిరిగి మన మూలాల వైపు మళ్ళిస్తుంది. మనలోని భౌతిక అహంకారం బలహీనపడి, లోపలి దైవత్వం మేల్కొంటుంది.అయితే, ఇంతటి గొప్పదైన ఆత్మ జ్ఞానాన్ని సాధించడం ఎలా? ఇది ఒకే రోజులో సిద్ధించేది కాదు. దీనికి మొదటి మెట్టు మనలోని స్వార్థ ఆలోచనలను, ఇంద్రియాల పరతంత్రాన్ని గుర్తించడం. మనస్సు ఎప్పుడూ బయటి విషయాల వెంటే పరుగు తీస్తుంది. దానిని లోపలికి మళ్ళించడమే అసలైన సాధన. నిరంతర ధ్యానం, శమదమాదులు (మనస్సును, ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచుకోవడం), సత్సంగం (జ్ఞానుల సాంగత్యం), మరియు సద్గురువు ఉపదేశం ఆత్మ జ్ఞానానికి మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తాయి. పవిత్ర గ్రంథాల అధ్యయనం మనలోని సంశయాలను పటాపంచలు చేస్తుంది. ప్రతిరోజూ కొంత సమయం కేటాయించి మౌనంగా కూర్చుని, లోపలికి ప్రయాణం చేయడం వల్ల మనం ఆత్మ చైతన్యానికి దగ్గరవుతాం.నిజమైన ఆత్మ జ్ఞానం అంటే కేవలం పుస్తకాల్లోని శ్లోకాలు వల్లెవేయడం కాదు. ఆ సత్యాన్ని హృదయంలో ప్రతి క్షణం అనుభవించడం. ఆ స్థితిలో ఉన్న వ్యక్తికి బంధాలు భారంగా అనిపించవు, భయాలు దరిచేరవు. కష్టసుఖాలను సమానంగా స్వీకరించే సమత్వ స్థితి అలవడుతుంది. ఆత్మ జ్ఞాని ప్రపంచంలో ఉంటూనే ప్రపంచానికి అతీతంగా ఉంటాడు. అతనికి జీవితం ఒక విచారం కాదు, అలాగని కేవలం భౌతికానందం కూడా కాదు – అది సాక్షి భావంతో కూడిన స్వచ్ఛత మరియు పరమానందం. లోపలి చీకటిని తొలగించి జ్ఞానజ్యోతిని వెలిగించుకోవడమే మానవ జన్మకు సార్థకత. ఈ ఆత్మ జ్ఞాన మార్గంలో వేసే ప్రతి అడుగు మనల్ని మనం తెలుసుకోవడానికి చేసే ఒక పవిత్ర యజ్ఞం.
***
No comments:
Post a Comment